Kim Jong Il

Dit inhoud van dit verslag is niet op alle punten correct, maar wie zonder zonden is werpe de eerste steen. We plaatsen het evenwel toch, omdat van het goede wil getuigt.

Het voorlopig verslag van de ‘October 2003 National Lawyers Guild/American Association of Jurists Delegation’ naar de Democratische Volksrepubliek Korea

De delegatie en haar doelstelling

Op uitnodiging van de Koreaanse Democratische Vereniging van Advocaten (KDLA) reisden op 29 September 2003 vier advocaten van de ‘National Lawyers Guild of the United States’, Prof. Peter Erlinder van de ‘William Mitchell School of Law’ in St. Paul, Minnesota, Neil Berman, advocaat te Boston, Massachusetts, Eric Sirotkin en Jennie Lusk, advocaten te Albuquerque, New Mexico, alsook een lid van de Amerikaanse Vereniging van Juristen, Christopher Black, Procureur te Toronto, Canada, naar Noord-Korea, formeel de Democratische Volksrepubliek Korea (DVRK).

We gingen daarheen om de banden tussen Koreaanse en Westerse juristen aan te halen en ook het wederzijds begrip tussen de volkeren van Noord-Amerika en Noord-Korea te bevorderen teneinde het risico van een oorlog tussen de DVRK en de VS te verminderen.

We hadden met ons bezoek een aantal specifieke bedoelingen:

  1. de ontwikkeling van persoonlijke en professionele banden met Noord-Koreaanse juristen om hun juridisch systeem te leren kennen en de functie daarvan in de maatschappij,
  2. te leren wat het Noord-Koreaanse volk vindt van oorlog en vrede en in samenhang met de hereniging van de beide Korea’s
  3. de situatie van het Noord-Koreaanse volk te bestuderen in de context van de informatie die de Westerse pers verspreidt als van een Orwelliaans totalitarisme in een verarmde en hongerende maatschappij. Een soort informatie die de VS gebruiken ter rechtvaardiging van al hun recente aanvalsoorlogen. Wij wilden de Noord-Koreanen perse laten weten dat er veel Amerikanen en Canadezen zijn die echt naar vrede verlangen en het retorische gezwets van de huidige regering van de VS over de ‘as van het kwaad’ afwijzen.

Toen we elkaar in Peking ontmoetten, waren we bijna allemaal vreemden voor elkaar, maar bij ons afscheid waren we door de gezamenlijke ervaringen vrienden geworden. We hebben allemaal een andere achtergrond en de respectievelijke juridische specialismen bieden ieder hun eigen politiek en filosofisch perspectief. Maar één ding hebben we gemeen: de pure vrees voor een oorlog tussen de VS en de DVRK en daarom ook een diep verlangen naar de waarheid. Wij allen voelen ons al jaren lang bedrogen door de misinformatie van de regering van VS ter rechtvaardiging van de oorlogen tegen Joegoslavië, Afghanistan en tegen Irak. Wij willen niet langer meer luisteren naar de smoezen over ‘schendingen van mensenrechten’, de ‘oorlog tegen het terrorisme, het opsporen van ‘massavernietigingswapens’ en oorlogen ter verdediging en de uitbreiding van de Westerse levensstijl. Wij voelen ons, als wereldburgers, verplicht om de waarheid aan het licht te brengen en stappen te ondernemen voor de vestiging in plaats van de vernietiging van betrekkingen, zelfs met hen waarmee we van mening verschillen.

Onze delegatie sprak met leden van de KDLA, regeringsfunctionarissen en officieren van het leger over juridische wegen en strategieën voor vrede tussen de DVRK en de VS. We hebben Pjongjang gezien, reden honderden kilometers door het land, bezochten de noordelijk kant van de Gedemilitariseerde Zone bij Panmunjom, en tot onze verbazing kwamen we daar ook militairen en zakenlieden uit de VS en de rest van de wereld tegen.

top

De eerste indrukken

Op 29 september gingen we eerst voor onze visa naar de ambassade van de DVRK in Peking. Daar al vielen ons de eerste schellen van de ogen. We zagen daar een jonge Ier die het land wilde bekijken en een Canadese vertegenwoordiger van boeren te Saskatchewan die hulp bieden aan Noord-Koreaanse boeren en welke hulp de Canadese regering tot vierhonderd procent aanvult. Voor we naar Noord-Korea vertrokken hadden we al door dat veel landen in Europa en de rest van de wereld, formele betrekkingen onderhouden met de DVRK, maar we hadden niet verwacht zoveel internationale contacten op te doen in de komende week.

Op 30 september gingen we op het internationaal vliegveld van Peking aan boord van het Air Koryo toestel naar Pjongjang, de hoofdstad van Noord Korea. Het was daar dat het beeld van een geïsoleerd land al begon te verwateren. Bij het inchecken en later in het volle vliegtuig ontmoeten we buiten onze Canadese vriend, een Zweed die boeren ging leren met koeien om te gaan, een paar Kongolese diplomaten, Engelse journalisten, een Rus die aan kunstuitwisseling deed, een leraar uit Liverpool en, te horen naar de verschillende tongvallen, nog meer mensen uit vele delen van de wereld.

Op de luchthaven van Pjongjang moesten we wat wachten terwijl onze bagage door het röntgenapparaat ging. Een van onze delegatieleden haalde opgelucht adem toen ze zag dat een paar bewakers plezier met elkaar stonden te maken. De sfeer was niet gespannen en intimiderend, veel minder dan op vele luchthavens in de VS.

We werden door Mr. Jo Chol Ryong en Mr. Bang Gum Chan van de Koreaanse Democratische Juristen Vereniging en met een kleine bus afgehaald en reden naar een groot gasthuis even buiten de stad. Het was die dag grijs en mistig, maar toch probeerden we alles in ons op te nemen. Het eerste wat ons opviel was dat deze grote stad met twee miljoen inwoners, groen, tamelijk modern en vaak heel mooi is, vooral aan de oevers van de Taedong en dat er niet veel auto’s rondrijden. Het waren er wel meer dan we verwacht hadden, maar toch zagen we rustige straten met merendeels voetgangers en fietsers. De mensen maakten een actieve indruk en leken, net als in de meeste landen, op weg naar huis te gaan na het werk.

Een aantal leden van de delegatie voelde in het begin een gevoel van spanning in de lucht, alsof ze lang aan het front geweest waren. We ontmoetten soms verwonderde blikken, maar die gingen meestal over in een glimlach waaruit nieuwsgierigheid sprak. Andere leden van onze delegatie voelden zich wat in de war en zenuwachtig, maar dat bleek een conflict tussen onze aanvankelijke angsten en zorgen en de realiteit die zich zo sterk aan ons opdrong. Met dat we meer van het land en zijn steden zagen, verdween dat. Ons trof de trots en vastberadenheid waarmee de Noord-Koreanen moeilijkheden te lijf gaan, onder andere diplomatieke en economische moeilijkheden veroorzaakt door de VS, en we konden begrip opbrengen voor hun voortdurende paraatheid tegen oorlog vanwege hun eeuwenlange ervaring met invallers en bezetters.

Sommige gebouwen maakten indruk op ons door hun omvang en stijl, doch ons viel onmiddellijk op dat er geen oude gebouwen waren. Niets in de stad was ouder dan vijftig jaar en veel van recente datum. Amerikaanse vliegtuigen hadden de hele stad verschillende keren gebombardeerd tijdens de Koreaanse Oorlog en letterlijk alles verwoest. Verslagen uit die tijd maken inderdaad melding van het bevel met bombarderen van Pyonyang te stoppen, omdat er niets meer van enige waarde overeind staat. Wij vroegen ons af waarom deze tapijtbombardementen op burgerdoelen niet vervolgd is geworden als een oorlogsmisdaad. De foto’s die we zagen van platgegooide steden en burgerdoelen getuigden van een monsterachtige daad die zijn gelijke vindt in de bombardementen op Londen, Coventry, Rotterdam, Dresden, Hamburg, Tokyo en Hiroshima en Nagasaki. Een internationale vrouwendelegatie berichtte in 1951 over het bombarderen en beschieten van vluchtende burgers op het Noord-Koreaans platteland. Een van onze delegatieleden, die op weg naar ons via Japan was gegaan, vertelde dat hij daar van juristen ook verhalen had gehoord over VS vliegtuigen die het, laag over Tokio vliegend, op vluchtende moeders met kinderen hadden voorzien. En toch heeft het Japanse volk nu een regering die, onder druk van de VS, de Grondwet welke militair optreden in het buitenland verbiedt, wil veranderen en de uitgaven voor het leger wil verhogen.

Bij onze aankomst wachtte ons een verrassing. In de lobby van ons gastverblijf stond een grote gespierde kerel, duidelijk geen Koreaan. We vroegen waar hij vandaan kwam en hij zei van Hawai. We vroegen ons af waarom er hier nog meer Amerikanen waren en we vielen om van verbazing toen hij vertelde majoor in het Amerikaanse leger te zijn. Hij zat hier met zijn eenheid in een gezamenlijk project met de Noord-Koreanen voor de berging van resten van Amerikaanse soldaten uit de Koreaanse Oorlog. Vreemd is dat, dachten wij, als wij moeten geloven dat we op de rand van een oorlog staan met dit land. Verdere gesprekken met de soldaten in de dagen die volgden bevestigden veel belangrijke indrukken die we opdeden. De soldaten gaven aan dat de DVRK heel wat anders was dan hen was verteld, dat de mensen erg vriendelijk waren voor hen en dat zij overal geweest waren en dat de mensen er goed gevoed uitzagen. Zoals u zult zien, zeiden zij, overal groeit voedsel. Daarbij was het verrassend dat het de soldaten was toegestaan in ons gasthuis een radio te gebruiken voor communicatie.

top

De functie van advocaten

Nadat we op orde waren hadden we een formeel diner met onze gastheren en een jurist die hoofd is van het Verbindingsbureau van de Regering met Internatioale NGO’s, Mr. Ri Myong Kuk. Hij sprak over de Nucleaire Afschrikkingsmacht van de DVRK in het licht van de acties van de VS op wereldschaal. Wanneer de VS een vredesverdrag en een niet-aanvalsverdrag zouden ondertekenen met DVRK, dan zou de legitimatie wegvallen voor de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in het Zuiden wat weer zou kunnen leiden tot de hereniging, zei hij. Toen begon hij over onze betekenis als jurist. “Het is belangrijk dat juristen bij elkaar komen om hierover van gedachten te wisselen, omdat juristen de wisselwerkingen binnen de maatschappij en de wereld reguleren.” Hij wees er op dat ons werk gelijk op gaat met de verantwoordelijkheid die inherent is aan wisselwerkingen tussen landen. Hij was het er mee eens dat de weg naar vrede ook bestaat uit ‘helpen de harten te openen’.

De delegatie gelooft ook dat juristen nu van grote betekenis zijn. De patstelling in Korea doet ernstige vragen rijzen op het gebied van het internationaal recht waar een antwoord op gevonden moet worden. De geschiedenis van de twee landen staat bol van beloften en gebroken beloften, iets waar juristen regelmatig mee te maken hebben. Simpele beloftes, die wanneer ze waren nagekomen, de loop van de menselijke geschiedenis en hadden kunnen veranderen en de hopeloze toestand op het schiereiland voorkomen. Zo zegt bijvoorbeeld Artikel IV van de wapenstilstandsovereenkomst, getekend in de Gedemilitariseerde Zone, dat “binnen drie maanden op hoger niveau vergaderd zal worden over de terugtrekking van alle buitenlandse legers en een vreedzame regeling”. Hiervan kwam niets terecht omdat de VS weigerden te komen, ondanks jarenlang herhaalde verzoeken van de Noord-Koreanen om waar en wanneer dan ook bij elkaar te komen. Meer dan vijftig jaar later zijn de troepen er nog steeds en is er nog steeds geen vredesverdrag. Het staakt het vuren van 1953 behelst dat geen van beide zijden zal “overgaan tot enige vorm van blokkade van Korea”.

Het vertrouwen in de onderhandelingen, waarover wetten op contracten spreken van een convenant van eerlijke bedoelingen en oprechtheid, blijkt herhaaldelijk geschonden. Wendy Sherman, Clinton’s adviseur terzake van Noord-Korea heeft gezegd, dat toen zij de besprekingen ingingen over het fameuze ‘Agreed Framework’ van 1994, waarbij de Noord-Koreanen hun nucleair vermogen zouden inruilen voor twee lichtwater reactoren en stookolie als tegenprestatie voor het werken aan een normalisering van de betrekkingen, de regering niet van zins was zich daar aan te houden. De regering Clinton dacht dat de regering van Kim Jong Il al lang gevallen zou zijn voordat de VS de reactors zouden moeten leveren. De regering Bush deelde Noord-Korea al van het begin af in bij de ‘as van het kwaad’ en wilde ‘regime change’ over heel de wereld. De delegatie vindt dat de regering van de VS niet kan opkomen voor rechtmatigheid en democratie wanneer zij zelf in gebreke blijft in dat opzicht.

Juristen zijn van grote betekenis in het onthullen van inbruiken op afspraken en van wetsovertredingen, maar belangrijker is nog dat wij kunnen helpen aan te tonen waarom het vertrouwen geweld is aangedaan door het gedrag van de VS. De groep heeft zich het hoofd gebroken over welke soort legale middelen beschikbaar zijn om zicht op de situatie te krijgen en vrede te brengen. Hiermee gaan we door in het Project.

top

Oorlogsmisdaden

Op de eerste avond kwamen we bij elkaar in onze hotelkamer om de zaken op een rijtje te zetten. Onze enorme taak als Noord-Amerikaanse juristen in de DVRK op dit tijdstip in de geschiedenis, stond ons duidelijk voor ogen. Toen we daar zo bijeen zaten, viel plots om 9 uur de stroom uit waardoor we met zaklantaarns moesten zoeken naar de lampen op zonne-energie en kaarsen die voor dergelijke gelegenheden aanwezig waren in de kamer. Het was een vreemde ervaring en de stilte was een gaf ons duidelijk te verstaan welke rol de technologie speelt in onze levens. Voor we vertrokken waren hadden we artikelen gelezen die beweerden dat dit ‘kluizenaarskoninkrijk’ ’s nachts geen stroom heeft en vanuit de ruimte te zien is als een zwart gat. Toch zouden we de komende nachten en zelfs deze avond al, leren dat dit overdreven is. We hadden alle nachten van ons verblijf stroom, en uitgezonderd een toevallige blackout van een paar minuten, brandt het licht in Pjongjang. We zagen het licht ook branden in de woonblokken wanneer we door Pjongjang reden.

De volgende dag gingen we met onze gastheren naar het Museum van de Zegevierende Vaderlandse Bevrijdingsoorlog. Het eerste deel is gewijd aan de strijd tegen de Jappen van 1925 tot de bevrijding in 1945, het tweede deel aan de ‘tweede fase’ van de oorlog, die tegen de agressors van het VS-imperialisme en de overwinning daarop zoals de Noord-Koreanen zeggen behaald te hebben. Het is duidelijk dat de Noord-Koreanen dankzij grote offers samen met meer dan een miljoen Chinezen, hun gebied hebben weten te behouden.

Voordat we onze reis aanvingen hadden we in een poging de gevoelens en drijfveren van de Noord-Koreanen te begrijpen, uitgebreid onderzoek gedaan naar de Koreaanse Oorlog. We hadden geen idee van de mate van vernietiging en menselijk lijden waarin die resulteerde. In Washington hebben wij een monument voor de 53.000 gevallen Amerikaanse soldaten die daar gesneuveld zijn, maar er waren meer dan 3,5 miljoen oorlogsslachtoffers, wat wil zeggen dat één op de tien Koreanen werd gewond of gedood. De ‘New York Times’ schreef dat in de eerste 20 maanden van de oorlog 17.000.000 pond Napalm naar Korea werd verscheept. Het Noorden had ook te lijden onder bombardementen van de VS die het hele land platlegden. De Amerikaanse commandant hield daar pas mee op toen er niets meer overeind stond wat nog de moeite waard was. Er werden door de VS meer bommen gegooid op Korea dan op de Jappen in heel de Pacific-operatie in de Tweede Wereldoorlog. Voor de reis riep een van de leden van de delegatie uit: “Kan men zich voorstellen hoeveel pijn, woede en wantrouwen het equivalent van een twin-towers-aanval op iedere straathoek zou aanrichten?”

Het museum bezit een grote collectie documenten, foto’s en fysieke getuigen van de oorlogsmisdaden begaan door de VS en hun VN-bondgenoten in de Koreaanse Oorlog. Er zijn veel documenten uit de Amerikaanse ambassade in Seoul, in beslag genomen door Noord-Koreaanse troepen die het Zuid-Koreaanse leger onder de voet liepen, die, aangenomen dat ze echt zijn, overtuigend bewijzen dat de VS in 1951 een aanval op Noord-Korea van plan waren en het Zuid-Koreaanse leger gebruikten om Noord-Korea tot een aanval te provoceren. Zo konden de VS de VN Veiligheidsraad ertoe bewegen, in afwezigheid van twee van haar permanente leden, de USSR en China, te stemmen voor een VN-actie onder commando van de VS om de ‘aanval vanuit het Noorden’ af te slaan. Het museum toont aan dat de stemming ongeldig was omdat de afwezigheid van de USSR en China, door de VS gemanipuleerd werd waardoor de hele ‘politionele actie’ in Korea illegaal bleek. Bovendien is men van mening dat deze illegale actie een dekmantel was voor de poging van de VS om Noord-Korea te veroveren en te bezetten met het oog op mogelijke invasies van Mantsjoerije en Siberië. Leden van onze groep namen goede nota van deze documenten en foto’s.

Later kregen we de rapporten van de ‘International Association of Democratic Lawyers’ (IADL) uit 1952 en van het ‘Committee of the Women’s International Democratic Federation in Korea’ uit 1951 over de oorlogsmisdaden van de VS in Korea. De ‘National Lawyers Guild’ maakte deel uit van de IADL toen die haar rapport opmaakte in 1952. De rapporten staan prominent opgesteld in het museum en dienen als een belangrijke internationale legalisering van het standpunt van de DVRK.

De delegatie van de NLG dringt er bij zijn leden op aan de beschuldigingen van de DVRK aan het adres van de VN, dat die haar protesten tegen de schendingen van het internationale recht heeft geïgnoreerd, te onderzoeken. De internationale delegaties in 1951 en 1952 naar Noord-Korea hebben direct verslag gemaakt van de inbreuken en de bewijzen van de DVRK voor biologische en chemische oorlogsvoering gedurende de Koreaanse Oorlog zijn door hen bevestigd. De delegatie dringt er op aan dat de rapporten van 1951 en 1952 worden heruitgegeven, waardoor het slecht geïnformeerde publiek in het Westen een andere kant leert kennen van de Koreaanse Oorlog en een middel krijgt om de reële vrees voor een dergelijke aanval in de toekomst te leren kennen waaronder de Koreanen dag in dag uit leven.

Het is in internationale aangelegenheden belangrijk verantwoordelijkheid te nemen voor zijn daden. De Japanners hebben hun ‘welgemeende verontschuldigingen en spijt’ moeten uitdrukken voor de pijn die zij veroorzaakt hebben tijdens hun bezetting van Korea. Het Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningsproces heeft aangetoond dat “zonder waarheid, er geen verzoening is”. De delegatie is door haar waarnemingen op deze reis en uit voorgaand onderzoek tot de conclusie gekomen dat er in de Koreaanse Oorlog ernstige schendingen van het internationale recht hebben plaats gevonden en mogelijk ook oorlogsmisdaden zijn begaan die nooit zijn vervolgd of publiekelijk aangeklaagd.

De minst aan de verbeelding overlatende voorbeelden van oorlogsmisdaden kregen we te zien gedurende ons bezoek aan de stad Sinchon in de provincie Hwang Hoe. Hier blijken zuidelijke troepen en VS soldaten bij de meest afgrijselijke oorlogsmisdaden betrokken te zijn geweest. We kuierden langs rijen foto’s en schilderijen van de aanvallen op burgers en van verkoolde en onthoofde lijken. Documentatie, gevonden in het zuiden, getuigt van een beleid van opjagen en doden van leden van de communistische partij en hun gezinsleden. We hebben de documenten gezien die spreken van de meer dan 500 mensen die in een sloot gejaagd werden, begoten met benzine en in brand gestoken en levend verbrand. We hebben in een schuilkelder gestaan waarvan de muren nog steeds zwart zijn door verbrand vlees, waarin meer dan 900 mensen, waaronder vrouwen en kinderen, opgehoopt zaten gedurende de aanval, terwijl VS-soldaten werden gezien die benzine door de ventilatiekokers van de ‘schuilkelder’ goten en lucifers aanstaken. De moordenaars zouden onder bevel hebben gestaan van een VS-officier genaamd Harrison die ook nog een brandende dynamietstaaf in een naburige bunker geworpen zou hebben.

Toen we uit de schuilkelder kwamen stonden daar honderden Noord-Koreaanse soldaten te luisteren naar het hartverscheurende verhaal van een vrouw wier familie daar was omgekomen. Haar stem trilde van emotie en de soldaten bekeken ons aandachtig toen we naar voren kwamen om een paar bloemen te leggen bij het monument en het massagraf van Sinchon. De schaamte die we voelden is nog maar het begin van een beschrijving van wat we in Sinchon hebben gevoeld, maar het heeft onze ijver voor de vrede wel gesterkt en we willen nog meer aantonen dat oorlog geen optie kan zijn.

top

De gedemilitariseerde zone weerskanten van de demarcatielijn

Een van de meest dramatische momenten van onze trip beleefden we langs de demarcatielijn en de beruchte gezamenlijk gebruikte bunkers van Panmunjom. Maar het drama was anders dan we verwachtten. Voor we naar de DVRK kwamen hadden we over de demarcatielijn gelezen dat het de meest gespannen en gevaarlijke plaats ter wereld is. We hadden ons voorbereid op een zwaar bewapend militair fort met machinegeweren, prikkeldraad en massa’s soldaten. Maar zo was het niet.

De ruimte tussen de barakken waar soldaten elkaar over een denkbeeldige lijn aanstaren, leek gevuld met krachtpatserij en een zeker gevoel van absurditeit. Toen we daar aankwamen, keken de VS en Zuid-Koreaanse soldaten, die naar verluidt op hun lengte worden geselecteerd, door verrekijkers naar ons toen we de grenslijn naderden. We bezochten de gezamenlijke ruimte en het gebouw waar de wapenstilstand werd getekend. De prachtige heuvels van de demarcatielijn aan de oevers van de vijf stromen die zich door het weelderige landschap slingeren, lijken meer geschikt voor een ecologisch park dan voor een oorlogstoneel.

Maar het drama kwam niet van de militaire patstelling, maar van de hartelijke ontmoeting met de officieren aan de noordelijke kan van dit gebroken land. Toen we de bij aankomst uit de bus stapten werden we verwelkomd door majoor Kim Myong Hwan, de officier die de leiding heeft bij alle onderhandelingen tussen Noord en Zuid die plaatsvinden langs de demarcatielijn. Toen hij een van de leden herkende van een vorige trip, omhelsde hij hem met een lach en een mooie glimlach verspreidde zich over zijn gezicht. “Welkom, mijn vriend,” zei hij. Peter en hij hielden elkanders handen vast en lachten en verloren zich via de tolk in een korte maar betekenisvolle herinnering aan een ontmoeting van twee jaar daarvoor waardoor beiden duidelijk in hun hart geraakt waren.

Majoor Kim lachte en vertelde van zijn droom ooit schrijver of journalist geworden te zijn, maar beschreef in somberder kleuren het verhaal van hem en zijn vijf broers die geroepen werden om als soldaat dienst te doen aan de demarcatielijn. Hij wilde ons als Amerikanen en juristen ons verhaal kwijt, “omdat juristen vertrouwen inboezemen en gerechtigheid in hun hart dragen”. Hij verzekerde ons vriendelijk dat hun strijd gericht is “tegen de Amerikaanse regering, niet tegen het Amerikaanse volk”. Hij zei eenzaam te zijn omdat hij zijn familie had verloren in Sinchon—zijn grootvader vastgebonden aan een paal en doodgemarteld, zijn grootmoeder gestorven door een bajonetsteek in haar buik. Tranen sprongen in zijn ogen toen hij beschreef hoe zijn vader wees was geworden op zesjarige leeftijd en de onmacht van zijn vader om zijn familie te verdedigen. “Daarom moeten we dit doen”, zei hij. Gevoelig merkte hij op: “we hebben niets tegen het Amerikaanse volk. We zijn tegen de vijandige politiek van de VS en hun inspanningen om heel de wereld onder hun controle te brengen en rampspoed te brengen over andere volkeren”.

Toen we over een hoogte wandelden, wees hij op een Zuid-Koreaanse uitkijkpost waarop nog steeds een VN-vlag wapperde. De vlag van de VN voeren is illegaal, zei hij, omdat zij noch het commando voeren, noch betalen voor de operatie. De VN zijn er “om de vrede te verzekeren”, niet om een oorlog te ontketenen. De rol van de VN speet hem, maar dan zei hij dat nu de meeste landen die deel genomen hadden aan de VN-operatie nu formele diplomatieke betrekkingen onderhouden met de DVRK. Hij begreep zeer goed dat “de VN soms misbruikt wordt door de VS”.

Op een andere locatie aan de demarcatielijn, een paar kilometer verder, ontmoetten we een kolonel die veldkijkers opstelde waardoor we over de scheidslijn konden zien. We zagen een betonnen muur aan de zuidzijde, een schending van de wapenstilstandsovereenkomst. De majoor vond een dergelijk permanent bouwwerk “een schande voor het Koreaanse volk dat één volk is”. Luidsprekers in het zuiden braakten constant propaganda en muziek uit. Dat irritante lawaai duurt 22 uur per dag, zei hij. Plots, in weer zo’n surrealistisch moment, klonk uit de luidsprekers van de overkant de Ouverture Wilhelm Tell, beter bekend als het thema van de ‘Lone Ranger’.

De kolonel bond ons op het hart de mensen te helpen om te zien wat er echt aan de hand is in de DVRK, in plaats van hun mening te baseren op misinformatie. Hij liet ons weten: “Wij weten dat de vredelievende bevolking van de VS, net als wij, kinderen hebben en ouders en een gezin.” We vertelden hem van onze opdracht om terug te gaan met een vredesbericht en dat “we hopen ooit eens terug te komen en samen met hem in deze prachtige heuvels te wandelen.” Hij was even stil en dan zei hij, “Ik geloof ook dat dat mogelijk moet zijn”.

top

Het platteland en urenlange gesprekken

Veel wordt geschreven over de zogenaamde, zelfs opzettelijke, uithongering van de Noord-Koreaanse bevolking door hun regering . Wij hebben meer dan 500 km gereisd door heel het land. We zagen boeren gemeenschappen en kleinere steden. Ons viel op dat de bevolking over het algemeen goed gekleed is en actief. Niemand zag er vermagerd of ondervoed uit en onze indrukken werden bevestigd door de vele buitenlanders met contacten in het land die we tegenkwamen. Er is weinig landbouwgrond in de DVRK en we zagen dan ook gewas op alle mogelijke plaatsen. Iedere vierkante centimeter grond wordt benut. Zelfs op de daken zagen we de ranken van meloenen of pompoenen. Overal maakten de mensen een ontspannen indruk, kinderen speelden of gingen naar school, vrouwen zaten bij hun man achterop de fiets, niemand zag er suf of gebroken uit.

Dit leek in de verste verte niet op de Orwelliaanse maatschappij die George Bush en veel massamedia ons proberen voor te schotelen. Het platteland deed ons denken aan de armere streken in Europa zoals Griekenland, Spanje of Portugal. Drie van onze mensen die Afrika kenden zeiden dat het land een veel welvarender indruk maakte dan de meeste plaatsen in Afrika die zij kenden. Dat werd ook bevestigd door de Kongolezen die we tegenkwamen, die zeiden dat mensen in vele delen van Kongo de levensstandaard van Noord-Korea maar al te graag zouden hebben. Het landschap met bergen op de achtergrond, met zijn ravijnen, bomen, rivieren en dorre streken, en de witte huizen met okerkleurige pannendaken deed sterk denken aan de zuidelijke streken van Europa.

Een andere verrassing vormde de afwezigheid van politie in het land. Nooit zagen we een politieman met een geweer of zelfs maar een knuppel. De enige agenten die we zagen, en dat waren dan nog overwegend vrouwen, waren verkeersagenten op bepaalde kruispunten. Af en toe zagen we een post langs de weg naar het Zuiden op weg naar de demarcatielijn. We hebben veel soldaten gezien, gewoonlijk helpend bij de oogst of werkend op het land of op een bouwplaats. Slechts zelden zagen we een gewapende soldaat. Het verschil tussen Noord-Korea waar men weinig politieagenten ziet en Noord-Amerika waar overal gewapende politie in kogelvrije vesten rondloopt is meer dan frappant—het was verbazing wekkend. Wanneer de aan- of afwezigheid van politie een graadmeter is voor een vrije samenleving dan spreekt dit boekdelen over het karakter van deze twee samenlevingen.

De steden waar we doorkwamen, hoewel helemaal niet rijk, leken redelijk welvarend en we zagen fabrieken en boerderijen in bedrijf. Er is duidelijk een gebrek aan landbouwmachines want we zagen veel werk met de hand gebeuren, hoewel dat voornamelijk te wijten is aan de vijftig jaar van sancties, de onmogelijkheid om het juiste materiaal te kopen en aan het brandstof tekort vanwege internationale nucleaire productie afspraken. We zagen ook nog sporen van de watersnoden van 1995-96 en de meer recente typhoon waar het land zwaar van te lijden had. We hoorden dat de overstromingen catastrofaal waren en gewassen, huizen, bruggen en waterkrachtcentrales hebben weggespoeld en mijnen onder water gezet. Het is duidelijk dat zij te lijden hebben gehad van een reeks van calamiteiten die elk ander land in puin zou hebben achtergelaten, ongeacht welk economisch systeem daar ook zou gelden. Het spreekt in hun voordeel dat zij, ondanks deze rampen, ondanks het voortdurend embargo van de VS en ondanks dat bepaalde landen de voedselhulp en andere hulp vertragen in de hoop dat daardoor de huidige regering zal vallen, zij in staat zijn gebleken om te overleven en hun economie weer op poten te zetten en een elementair levenspeil hebben weten te bereiken. Zij geven graag toe dat er vanwege het tekort aan voedsel na de overstromingen er honger is geleden.

top

Het Circus

De internationale verhoudingen lijken soms wel op een circus. Daarom waren we niet verbaasd op een avond in een circus in Pjongjang terecht te komen. Het was een ‘Cirque du Soleil’-achtige voorstelling, met acrobaten, ijsballet en een echt orkest. Het opmerkelijke spektakel werd nog opmerkelijker door de aanwezigheid van grote aantallen soldaten en matrozen die luid lachten om de clowns en de komedianten en net als de rest van ons oeh en aah riepen bij de capriolen van de trapezewerkers. Het monolithische robotachtige onderdrukkende leger dat uit de Westerse pers opduikt bleek een pure fabricatie van de verbeelding toen we pret en jool deelden in plaats van dreigementen en retoriek. We realiseerden ons dat regeringen vaak vergeten dat de veronderstelde ‘vijand’ bestaat uit gewone mensen met een hart en gevoel en dat legers gewoonlijk zijn opgebouwd uit teenagers en jonge mannen en vrouwen. Wij dansen op een koord in de nucleaire patstelling, maar voor een kort moment verdwenen alle onenigheden naar de achtergrond en het naar elkaar lachen om de waanzin van de mensheid beheerste de dag.

Het circus maakte ook korte metten met de verhalen over de isolatie van Noord-Korea. Er waren mensen van over heel de wereld onder de gewone Noord-Koreanen. Maar de grootste verrassing was wel dat een jonge man ons in het Engels vroeg vanwaar we kwamen. Hij bleek deel uit te maken van een groep toeristen uit Zuid-Korea!

top

Menselijk contact

De sleutel naar succes voor elke delegatie ligt in zoveel mogelijk menselijk contact en op basis daarvan de regeringen in staat te stellen internationale betrekkingen met een menselijke bril te benaderen. Voormalig Aartsbisschop Desmond Tutu zegt het zo gevoelig: “hun menselijkheid zit opgesloten in onze menselijkheid netzo als die van ons in de hunne besloten is… Wanneer ik u ontmenselijk, dan ontmenselijk ik onvermijdelijk ook mijzelf…”

Een van onze laatste contacten hadden we tijdens een picknick in de nabijheid van groepen Noord-Koreanen aan de oever van een kristalhelder riviertje in de bergen. We werden verrast door de ontspannen sfeer tussen ons en hen. Toen zij hoorden dat er Amerikanen waren, stuurde de groep naast ons een enorm blad schaaldieren. We raakten met hen aan de praat over de hoop op vrede en we deden hen de groeten van de miljoenen vredelievende Amerikanen. Op de wandeling wilde een andere groep foto’s van ons maken en een lied van ons horen. Hoewel onze delegatie weinig kaas had gegeten van zuiver zingen, zongen we toch “We Shall Overcome” en we kregen nog applaus ook. Ze kwamen naar ons toe en vrolijk vulden ze onze zakken met appels terwijl onze ogen vochtig werden van ontroering. Hoe weinig konden we vermoeden toen we naar dit land togen, waar het volk volgens zeggen van honger om zou komen, dat we onze zakken volgestopt zouden krijgen met eten!

Toen we terugkeerden naar onze gastheren op de plaats van de picknick, werden we vergast op prachtige Koreaanse liederen die ieder om beurte te beste gaf. Wanneer de een klaar was met zijn lied, dan wees hij speels een ander aan om op te staan en een ander lied ten beste te geven. We weten nu dat wanneer er een zangwedstrijd gehouden zou worden tussen juristen van alle landen dat die dan snel afgelopen zou zijn! Daar zaten we dan oude protestliederen te zingen tegen de oorlog aan een beek in de bossen van Noord-Korea met onze zakken uitpuilend van het fruit. De dreiging van oorlog leek niet alleen ver weg, maar zelfs onbegrijpelijk.

Op weg terug naar Pjongjang stopten we bij een uitspanning in het dal beneden de picknickplaats om de mensen af te zetten die het eten voor de picknick hadden verzorgd en strandden in busladingen Chinese toeristen. Isolatie schijnt toch niet het doel te zijn van de DVRK. Bedenk dat het de ‘Groep van Democratische Juristen’ van de overheid was, die het initiatief had genomen om ons uit te nodigen.

Terloops opgemerkt zij, dat wij in deze dagen van onze gastheren en anderen nooit de indruk kregen dat zij zich ongemakkelijk voelden om met ons te praten of om naar ons toe te komen of antwoord te geven op onze vragen. In tegendeel, we waren steeds onder de indruk van de oprechtheid en onomwondenheid van de Koreaanse mensen. Onze twee gastheren, Mr. Jo en Mr. Bang probeerden serieus antwoord te geven op al onze vragen over allerlei aspecten van de samenleving. Geen vraag ging hen te ver en nooit werden we met een kluitje het riet in gestuurd. Als rechtbankadvocaten hebben we heel goed leren inschatten of iemand er omheen draait of staat te liegen. Als groep hebben we vastgesteld dat we niet in het ootje genomen werden, of op het verkeerde been gezet. We hebben het hele spectrum behandeld tot en met de plaats van de vrouw in de hogere bestuursechelons van de regering, het strafrecht, de doodstraf, misdaden tegen de staat en kernwapens. Onze gastheren leken bereid om ons van informatie te voorzien en hun ervaringen te delen. We hebben met elkaar familiefoto’s bekeken, om kinderen gelachen en het pingpongen en over de situatie in de wereld.

Ook anderen die we ontmoetten leken oprecht en direct in hun antwoorden op onze vragen en probeerden eerlijk ons te doen begrijpen als mensen en hun soort van socialisme in Korea. We hadden nooit het idee dat we gemanipuleerd werden of gebruikt en we zijn niet opgevoerd voor de media of gebruikt voor interne propaganda.We voelden ons als geëerde en gerespecteerde gasten.

top

Bijzondere indrukken

A. De Juche Variant van het Socialisme

Onze delegatie heeft zich gewaagd aan een onderzoek naar de door de Noord-Koreanen ontwikkelde Juche variant van het socialisme om een beter zicht te krijgen op de doelstellingen en bedoelingen van de samenleving in Noord-Korea. Een interessante uitbreiding van de socialistische filosofie is waarneembaar in het symbool van de natie en Juche zelf, waarin de hamer van de industriearbeiders en de sikkel van de boeren samengaan met de kalligrafeerpenseel van de intellectuelen en kunstenaars.

Kort gezegd is Juche het Koreaanse woord voor onafhankelijkheid, welke de basis vormt voor hun buitenlandse en binnenlandse politiek. De Noord-Koreanen vinden dat geen enkel land echt onafhankelijk kan zijn zonder echt soeverein te zijn. Met hun ervaring van de vele invasies in de 5000 jaar van hun bestaan en hun geloof dat het mogelijk is het socialisme in een afzonderlijk land op te bouwen wanneer de motivatie maar aanwezig is, proberen de Noord-Koreanen zo onafhankelijk mogelijk te zijn terwijl zij anderzijds ook de wederzijdse afhankelijkheid met andere landen erkennen. Zij vertalen dit ook naar de samenleving toe. ‘Juche’ wordt vaak vertaald als ‘zelfvoorziening’.

Voor de Noord-Koreanen zijn Marx en Lenin grote revolutionairen in zoverre zij een analyse gaven van de kapitalistische maatschappij en de hervorming daarvan naar het socialisme, maar zij konden niet begrijpen en begrepen ook niet wat het voor mensen betekent om in een socialistische maatschappij te leven. Deze filosofen uit de 19e eeuw konden alleen maar speculeren over hoe een socialistische maatschappij eruit zou zien. De Noord-Koreanen geloven dat het Kim Il Sung was die een filosofie ontwikkelde voor een socialistische samenleving. Terwijl er overal standbeelden en opschriften verwijzen naar de oprichter van het land, Kim Il Sung, zagen we nergens verwijzingen naar Marx of andere internationale socialistische leiders.

De Koreanen geloven dat zij een maatschappijvisie hebben die het socialisme kan doen stand houden en de revolutionaire en menselijke krachten ontplooien die daarvoor nodig zijn en voor de verbetering ervan. Kim Il Sung zegt, dat het individu in de maatschappij onafhankelijk, creatief en bewust moet zijn. Wanneer één van die drie ontbreekt kan niemand een compleet progressief menselijk wezen zijn en kan er geen socialistische maatschappij bestaan. Het is de overtuiging van de Noord-Koreanen dat de val van de USSR in de eerste plaats moet worden toegeschreven aan het falen van de Sovjets om dit idee en deze geest te creëren en uit te dragen in de USSR, met als gevolg het verlies van vertrouwen in de revolutie in de USSR en een regressieve terugval naar het kapitalisme.

Op dezelfde gronden zien zij China naar het kapitalisme afglijden tengevolge van een compleet verkeerd verstaan van een socialistische maatschappij is en kan zijn zowel voor het collectief van de maatschappij als voor het individu. Onze delegatie is het in China zeker opgevallen dat de het marktsysteem in China een snelle ontwikkeling doormaakt en dat de resten van het China van Mao op de achtergrond zijn geraakt.

Deze notie van de rol van de individu in de socialistische maatschappij en hoe die werkelijk wordt uitgevoerd in Noord-Korea zal een onderwerp zijn voor volgende delegaties om mee verder te gaan. Of de Noord-Koreanen hun benadering kunnen volhouden met de toename van joint ventures van bedrijven en de toename van het toerisme staat nog te bezien.

top

B. De rol van Kim Il Sung en Kim Jong Il

De regering van de VS en de pers hebben de leiding van Noord-Korea voortdurend gedemoniseerd als ‘duivelse dictators’, als de ‘laatste keizers’, als ‘meedogenloze’ moordenaars van hun eigen volk. De president van de VS, G.W. Bush ging zelfs zover beledigende en discriminerende opmerkingen te maken over Kim Jong Il en hem een ‘pigmee’ te noemen en over dat ‘kleine dictatortje’ te praten. Deze aanvallen op leiders die groot respect hebben in hun eigen land zijn gevaarlijk en brengen de vrede in gevaar. De delegatie maakt zich er zorgen over of deze demonisering en ontmenselijking van leiders van andere landen niet dienen om het Amerikaanse volk voor te bereiden op weer een oorlog. Je gezicht niet verliezen, ch’emyon in het Koreaans, is zeer belangrijk in die maatschappij en we dringen er bij onze leiders op aan begrip te krijgen van de Koreaanse cultuur wanneer zij van doen hebben met deze complexe natie en dat we geen respect kunnen verwachten als we dat niet voor anderen hebben.

Op een middag bezochten we de geboorteplaats van Kim Il Sung, de eerste leider van de DVRK. Hij blijkt in hoog aanzien te staan en is zeer geliefd omdat hij zijn hele leven gestreden heeft voor de soevereiniteit, de onafhankelijkheid en de waardigheid van het Koreaanse volk: eerst tegen de Jappen en daarna tegen de Amerikanen. Ondanks alle verdachtmakingen in het Westen over ‘persoonsverheerlijking’ in Noord-Korea, was dat niet onze indruk. In tegendeel, wij denken dat de voormalige leider Kim Il Sung door de mensen net zo gezien wordt als Mao in China, Churchill in WO II in Engeland, of George Washington in de VS. Ons bezoek aan de geboorteplaats, zoals een delegatielid opmerkte, kon netzo goed een wandeling geweest zijn rond de berg Vernon—de woonplaats van George Washington.

Kim Jong Il lijkt te worden gerespecteerd als iemand die de strijd van zijn vader voortzet. Hij werd niet meteen na de dood van zijn vader gekozen, maar hij nam een lange rouwperiode in acht. De Partij van de Arbeid van Korea en de Nationale Assemblee namen er de tijd voor en er gingen serieuze discussies vooraf aan zijn verkiezing. Hij stond al een tijd aan het hoofd van het leger. We hebben gehoord dat volgens de principes van Juche een sterke leider noodzakelijk is om de wil van het collectief te sturen zoals die vertegenwoordigd wordt in de Partij van de Arbeid van Korea en in de Assemblee. De Noord-Koreanen hebben echter, zoals we hieronder zullen zien een uitgewerkt systeem van de werkvloer in de fabriek of de boerderij om inbreng te krijgen bij belangrijke nationale vraagstukken. Hoe gesmeerd dit systeem werkt is een onderwerp van nadere studie door volgende delegaties, maar te beweren dat daar geen enkele democratische deelname is aan het bestuur, dat er alleen eenrichtingsverkeer is van de top naar beneden in de DVRK, dat lijkt ons een overdrijving.

We hebben Kim Jong Il niet ontmoet, maar dat zou mogelijk kunnen zijn voor een latere delegatie. Op deze korte trip zijn we niet in staat geweest na te gaan hoe groot de steun werkelijk is die hij onder het volk schijnt te hebben. Maar de afwezigheid van wapenen en militaire intimidatie maakt de gebruikelijke schildering van een brutaal intimiderende dictatuur verdacht. We weten dat de staat van oorlog een natie samendrijft rond zijn leiding en Noord-Korea ervaart die dreiging al meer dan vijftig jaar. Zolang er geen vrede is, zullen we nooit ten volle de sterke en zwakke punten van de huidige leiding leren kennen. Als wij de dingen bezien in het licht van het overleven van een natie onder de grote druk en grote hindernissen, dan lijkt het er op dat wij veel goede dingen niet opmerken door het gedreun van de simplistische retoriek van de media. Wij kunnen slechts concluderen dat de mensen die wij ontmoet hebben echt respect lijken te hebben voor de inzichten en de daden van de ‘Geliefde Leider’ die aan het hoofd staat van hun land. Toch vroegen we of een openlijke aanklacht tegen hem zou resulteren in gevangenisstraf of een andere straf. Zelfs uit eigen ervaring in de VS of Canada kennen we mensen die voor hun overtuiging en mening vervolgd zijn. Onze gastheren antwoordden dat dergelijk aanklachten zelden voorkomen. De reden daarvoor kan liggen in de Juche filosofie, de schroom om in staat van oorlog een leider ter verantwoording te roepen (iets waar de Amerikanen zich iets bij kunnen voorstellen), sociale controle of, zoals sommigen in het Westen zeggen, angst voor vergelding. Wij hebben geen brede doorsnee van de burgers van de DVRK kunnen leren kennen tijdens onze korte trip. Wanneer meer delegaties naar de DVRK zullen afreizen, en een vredeseconomie en de maatschappij zullen blijven bestaan, dan zullen we alles beter gaan begrijpen.

Op een morgen reden we naar het noorden van het land, naar de prachtige berg Myohyang en het Museum voor Geschenken aan de President. Het museum zelf is imponerend qua grootte en architectuur, maar zijn ligging is overweldigend. Het uitzicht van een terras waar we genoten van ginseng thee was adembenemend en verschillende delegatieleden zeiden dat dit een van de mooiste plekken was die ze ooit gezien hadden. Het museum bevat alle geschenken die Kim Il Sung en Kim Jong Il ontvangen hebben in naam van het Koreaanse volk. De bedoeling van het museum is alle giften te delen met heel de gemeenschap, maar het dient er ook voor het volk te tonen welk respect betoont wordt aan hun leiding door de internationale gemeenschap. De geschenken bestaan uit allerlei soorten kunstwerken en andere voorwerpen uit alle landen ter wereld en ook de VS. Het is een spectaculaire tentoonstelling van kunstwerken, meubels en we zagen zelfs een auto.

Sommige geschenken waren adembenemend, andere verrassend. Er waren bijvoorbeeld twee geschenken van Jimmy Carter en zelfs een van Ds. Billy Graham, die daar te boek stond als ‘de religieuze leider van de VS’. Of het Mr. Graham’s eigen kwalificatie was of een misverstand of een overdrijving van de Koreanen is niet duidelijk. Toch zullen de meeste Amerikanen zich niet gerealiseerd hebben in deze wereld van mythen en retoriek, dat de Noord-Koreanen Billy Graham niet alleen hun land binnenlieten, maar hem ook in hun kerken lieten preken.

De delegatie verliet Noord-Korea met het idee dat de regering van de VS veel te veel tijd verdoet aan het demoniseren van de leiding van Noord-Korea en vergeet dat het ook een land is van miljoenen mensen die de vrede liefhebben en, met de woorden van de Noord-Koreaanse kolonel die we ontmoetten aan de demarcatielijn, uit “mensen met kinderen, ouders en een gezin”. Uit eigen ervaring weten we dat tijden van dreiging en oorlog het beste en het slechtste kunnen oproepen in regeringsleiders. Toen ex-president Jimmy Carter in 1994 naar Noord-Korea ging, was dat mede omdat hij geschokt was omdat een crisis op uitbreken stond en niemand met Kim Il Sung ging praten. Carter en Kim ontmoetten elkaar, ze aten samen, gingen een stukje varen met een boot en namen de verklaring van Winston Churchill ter harte dat het altijd beter is “te praten, praten, praten dan te vechten, vechten, vechten”. Uit het wederzijds begrip voor elkanders problemen werd een ‘agreed framework’ uit onderhandeld door het Witte Huis van Clinton waardoor het oorlogsgevaar verminderde.

Het is duidelijk dat de leiding van Noord-Korea ten alle tijde met de VS wil praten. Minister van Buitenlandse Zaken, Madeline Albright leerde Kim Jong Il bij haar bezoek aan Pjongjang op een heel andere manier kennen dan ze verwacht had. Kim Jong Il heeft Bill Clinton in 2000 uitgenodigd en op het eind van zijn termijn werd een bezoek bediscussieerd, maar het verkiezingsdebacle van 2000 maakte een eind aan die droom. De delegatie is diep teleurgesteld door de overgang van een politiek van dialoog naar een politiek van demonisering en wil alles in het werk stellen om deze gevaarlijke en provocerende trend te keren. Zij verwelkomt de recente beweging in de regering Bush om een niet-aanvalsverdrag te heroverwegen, maar dringen er bij hem op aan formele diplomatieke relaties aan te gaan en een plan op te stellen voor het terugtrekken van de troepen van de VS uit Zuid-Korea. Om niet agressief te lijken is meer nodig dan alleen beloften, geen woorden maar daden dus.

top

C. Het Juridisch Systeem

Ons werd verteld dat het juridisch systeem gebaseerd is op de Code van Napoleon, maar het lijkt eigenlijk meer in de lijn te liggen van de Duitse Civiele Code, die ingevoerd is door de Japanners. Er is een gestructureerd systeem van Rechtbanken, zowel op het gebied van het strafrecht als van het civielrecht en ook bestaat er zowel een systeem van familierecht als van ‘tort law’ (sociaal gedrag). Op onze korte trip zijn wij de details van het juridisch systeem van de DVRK en we moeten teruggaan om meer te leren. We hebben gevraagd om meegenomen te worden naar rechtbanken en juridische faculteiten om te spreken met professoren en studenten, maar wegens tijdgebrek op deze reis was dat niet mogelijk. Volgens de wet zijn rechtszaken openbaar, maar die wet bevat ook een clausule die het mogelijk maakt om de deuren te sluiten “bij gevaar van een slecht effect op de samenleving”. Een dergelijke voorziening kan leiden tot misbruik en we zouden er achter moeten komen hoeveel zaken echt openbaar zijn. Wordt deze clausule ruimer toegepast dan de eisen van privacy en nationale veiligheid in de V.S. die worden gebruikt om zaken achter gesloten deuren te behandelen , of bij de huidige militaire tribunalen voor zogenaamde terroristen? Onze gastheren beloofden evenwel dat diegenen van onze delegatie, die willen terugkomen in de toekomst, in de gelegenheid worden gesteld om rechtbanken te bezoeken en met juristen en rechters te spreken.

We werden getroffen door het ontwerp van het systeem van strafrechtspleging in de DVRK. In een boekwinkel vonden we zelfs de ‘Criminal Procedures Act of the DVRK’ in het Engels. Uit een aantal heel progressieve principes blijkt dat het systeem meer correctioneel is dan vergeldend. Het hoofddoel van het strafrechtsysteem is eerder rehabilitatie dan bestraffing of het stellen van een voorbeeld. Er staat gevangenisstraf op misdaden, maar dat is niet de belangrijkste drijfveer van het systeem. Eigenlijk hebben zij een proces gecodificeerd waarin degenen die betrokken zijn bij de uitspraak of het gedrag van de beschuldigde, een echte functie vervullen en diegenen die bijgedragen hebben aan de overtreding of betrokken waren bij de opvoeding van de aangeklaagde (bijvoorbeeld een ouder of vriend) moeten bij het proces aanwezig zijn om ‘de les gelezen te worden’ door de rechtbank. Straffen kunnen ook bestaan uit ‘sociale’ of ‘publieke opvoeding’. Arrestanten mogen hun familie binnen 48 inlichten. Een raadsman moet worden toegewezen om de verdachte te vertegenwoordigen.

Ons werd gezegd dat er geen doodstraf is en dat de maximumstraf voor iedere misdaad 12 jaar is, met de bedoeling er achter zien te komen waarom die persoon de misdaad beging en hem te helpen een productief lid te worden van de samenleving. Dat er geen doodstraf bestaat in de DVRK werd door de delegatie gezien als een teken van beschaving. Er zijn werkkampen waar mensen hun straf uitdienen. Niemand ontkende dat. De recente berichten in de media van de VS over de slechte omstandigheden, de hoge sterftegraad en het gebrek aan de juiste zorg of voeding in de kampen verdient verder onderzoek. In het licht van de valse en overdreven berichten over de algemene honger in dit land, moeten deze berichten echter wel met een korreltje zout genomen worden. We zullen vragen deze kampen bij een volgende gelegenheid te mogen bezoeken.

We hebben gevraagd naar de straffen voor misdaden tegen de staat en of er een apart systeem bestond voor deze misdaden. Dat is er niet, maar er zijn wel voorzieningen gemaakt voor misdaden die een ‘maatschappelijk gevaar’ opleveren. Dit lijkt in overeenstemming met een socialistische maatschappij georganiseerd op basis van ‘gemeenschappelijk eigendom’, maar het is zeer algemeen en kan leiden tot misbruik. Hoe het werkt moet nog worden onderzocht. De Noord-Koreanen evenwel, leken niet te kunnen begrijpen hoe iemand echt formeel de besluiten van het collectief zou kunnen aanvechten, omdat er volgens hen een uitgewerkt mechanisme bestaat voor deelname aan die besluitvorming op verschillende niveaus.

top

D. Onderwijs

Net als in Cuba en de voormalige USSR is het onderwijs gratis tot het niveau van doctor. Universiteitsstudenten ontvangen een klein stipendium. In alle regio’s van het land zijn universiteiten en scholen voor hoger onderwijs en de toegang verloopt via vergelijkende toelatingsexamens. Wie de beste resultaten heeft komt eerst. Na voltooiing van hun opleiding probeert de DVRK voor de student werk te vinden waarvoor hij is opgeleid. Tussen de 40 en 60% van de schoolgaande jeugd kan een plaats vinden aan een universiteit.

top

E. Gezondheidszorg

Weer, net als in Canada, Cuba, vele landen in Europa en zoals in de voormalige USSR is de gezondheidszorg helemaal gratis. Bovendien gaan op het platteland de artsen op huisbezoek en zijn er specialistische ziekenhuizen in de grotere steden. Verder bestaat het systeem uit regionale, district en plaatselijke klinieken die allemaal bemand zijn met artsen en verpleegkundigen zodat niemand in het land verstoken hoeft te zijn van medische verzorging. Door de embargo’s bestaat er echter wel een tekort aan medicijnen en andere behoeften. Artsen bezoeken ieder dorp of stadsdistrict om er op toe te zien dat preventieve technieken worden toegepast en dat de mensen hun best doen om gezond te blijven. Er loopt een continue gezondheidsprogramma in het land om naar gelang leeftijd of categorie een bepaald niveau van gezondheid te handhaven onder de bevolking.

De overstromingen en de droogten hebben de voedselvoorziening geschaad en ondervoeding gebracht, maar dat is overwonnen en de bevolking lijkt over het algemeen in een goede conditie te verkeren. In tegenstelling tot de beweringen dat invaliden worden weggestopt door een geheim regime, hebben we in het openbaar invaliden met geamputeerde ledematen en met krukken gezien. Met name onder de vriendelijke picknickers bevond zich een vrouw met een aangeboren afwijking. Volgens de Noord-Koreanen ontvangen ouders van gebrekkige kinderen een extra stipendium voor thuiszorg zolang de kinderen thuis verzorgd kunnen worden.

top

F. Huisvesting

Een woning krijt men gratis hetzij in een tamelijk moderne flat of een traditioneel huis met stenen muren en een pannendak. Hoewel de flats er uitzagen dat ze wel een lik verf konden gebruiken, zagen ze er toch verzorgd en schoon uit. Op een avondritje door Pjongjang nam een van onze delegatieleden zelfs een schoonheidssalon en kapperswinkels waar op de parterre van een flatgebouw. We hebben herstelploegen zien werken aan gebouwen in Pjongjang. Hoewel het de huizen mankeert aan veel moderne gemakken, zagen we toch op veel daarvan tv-antennes. De woningen worden toegewezen door de plaatselijke volkscomités. Zij besluiten wie welke woning krijgt waarbij rekening gehouden wordt met de individuele behoeften en de beschikbaarheid. Jonge mensen blijven, als ze al niet ver weg op school zitten, tot hun huwelijk thuis wonen. Wanneer ze trouwen krijgen ze gratis een eigen woning.

top

G. Arbeidsomstandigheden

Vakbonden bestaan, maar stakingen komen nauwelijks voor omdat de overheid overlegt met de bonden en bedrijfsleiders over alle aspecten van het werk, inclusief de lonen en de arbeidsomstandigheden op basis van overeenstemming. We moeten hierover nog meer leren en het verschijnsel vakbonden in een socialistische staat met alleen overheidsbedrijven is een ingewikkelde zaak. De volgende delegatie hoopt fabrieken te bezoeken en te spreken met groepen arbeiders.

Arbeiders in de mijnen en staalfabrieken, wier werk zwaar en gevaarlijk is, verdienen veel meer dan advocaten en artsen. Die, artsen advocaten etc., halen hun beloning uit de mentale bevrediging van de baan zelf en het prestige daarvan. Dus anders dan in onze maatschappij, krijgen de hardste werkers het meest. Arbeiders worden aangemoedigd om met hun ideeën naar voren te komen bij de ideeëncommissies op alle niveau’s in de bedrijven.

We kregen wat tijdschriften over de buitenlandse handel van de DVRK. In een van de artikelen staat dat het land met 100 landen handel drijft en de regering zegt dat die handel gebaseerd is op “het principe van onafhankelijkheid, gelijkheid en wederzijds voordeel”. De industriële sector produceert generatoren, compressoren, pompen, auto’s en treinen; de mijnbouw produceert lood, zink, cadmium en ijzer. We hebben foto’s gezien van modern uitgeruste bedrijven, maar we hadden geen tijd om daar ook werkelijk naar toe te gaan. De er is textiel- en zijde-industrie en de aan de vele rivieren ontstaan steeds meer visbedrijven. Interessant was de ontwikkeling in de productie van zonnebatterijen, zeewater planten voor gezondheid en lange levensduur, pepermuntolie, Insam ginseng en medische kruiden.

top

H. Politiek Systeem

Net als in Cuba en andere socialistische éénpartij staten, heeft Noord-Korea een systeem van directe democratie waarin lokale, district- en provinciale volkscomités worden gekozen tot aan de Opperste Volksvergadering. Het ontbreken van andere partijen wordt niet gezien als een manco omdat de hele gemeenschap socialistisch is. De kwestie van meerdere partijen leek zelfs onbegrijpelijk voor onze gesprekspartners. De delegatie vroeg zich af of er in dat systeem eigenlijk wel meer deelname is in de democratie dan in het Amerikaanse federale systeem of in het parlementaire systeem waarin de democratie ophoudt te functioneren als de verkiezingen eenmaal gedaan zijn. Het is meer een cirkelbeweging met de lokale comités die verzoeken en vragen naar het naast hogere niveau sturen enz., enz. tot aan het hoogste nationale niveau waar al de berichten besproken worden, althans in theorie, en beantwoord tot er een overeenkomst is bereikt op basis van de gegeven mogelijkheden en omstandigheden.

Het gaat er evenwel niet om of we het systeem van de DVRK of dat van ons beter vinden. De uitwisseling van ideeën, beginselen en uitgangspunten kan alleen beginnen na het kweken van vertrouwen en de opbouw van een vertrouwensrelatie. De delegatie vindt dat de VS zich in moeten zetten voor de vrede en de demilitarisering van Korea en bereid moet zijn tot meer uitwisselingen. Via deze uitwisselingen komen ook de ideeën ter sprake en beide samenlevingen kunnen profiteren van die dialoog. We kunnen zeker niet zeggen dat er maar een zaligmakend politiek systeem bestaat om een democratische en gezonde maatschappij op te bouwen. We hopen dat toekomstige delegaties meer kunnen leren over de politieke dialoog binnen het systeem van de DVRK en de pro’s en contra’s van ons systeem zonder vooroordeel ter sprake kunnen brengen.

top

I. De Militaire Dienstplicht

Er bestaat dienstplicht van drie jaar voor jonge mannen, maar als ze dat wensen kunnen ze hun diensttijd uitstellen tot na de universiteit. Vrouwen hoeven niet in dienst, maar er zijn er toch veel die in dienst gaan uit een soort plichtsgevoel ten opzichte van de verdediging van hun land en ze zijn er erg trots op. Dat werd ons wel duidelijk aan hun gedrag, vooral in persoonlijke contacten als met majoor Kim aan de demarcatielijn.

top

J. Hereniging

Het is de bedoeling van zowel de DVRK als van de ROK om het land te herenigen. Kim Il Sung schreef kort voor zijn dood in 1994 nog een verklaring waarin hij zei dat de twee landen alles moeten doen om de hereniging mogelijk te maken. Een monument gewijd aan die gebeurtenis staat aan de demarcatielijn. Het land is meer dan 1300 jaar één geweest en bestaat pas 58 jaar uit twee delen. In 2000 werd er een gezamenlijke verklaring uitgegeven na een ontmoeting van de presidenten van de beide delen met een voorstel om te komen tot een confederatie ter bevordering van de hereniging. Zij besloten tot economische samenwerking en uitwisselingen op “civiel, cultureel, sportief, medisch, ecologisch terrein enz.” De delegatie verlangt van de VS deze inspanningen en uitwisselingen te bevorderen en niet tegen te werken.

Vertegenwoordigers van de regering van de DVRK toonden ons hun voorstel voor de hereniging op papier dat oproept tot een Federatie met een gezamenlijke Opperste Assemblee als wetgever voor de federatie, maar zodanig dat ieder deel zijn eigen systeem kan behouden. Of dit haalbaar is valt te bezien, maar het punt is dat beide zijden een ongedeelde natie willen. Daarom denken wij de ‘defensie’ van de VS meer mag doen dan alleen de Zuid-Koreanen ‘bescherming’ bieden.

Eigenlijk vormt een verenigd en vreedzaam Korea met een gezamenlijke bevolking van 77 miljoen mensen, gepaard aan de groeiende economische macht van China en de toegenomen handel met Japan, een steeds grotere bedreiging voor de economische concurrentiepositie van de VS in Azië. China is de grootste industriële natie ter wereld en kent al twintig jaar een ongeëvenaarde groei van 10-15% per jaar. De delegatie denkt dat door handhaving van de instabiliteit in Azië de VS een reden zoekt voor hun massieve militaire aanwezigheid om China onder controle te houden in zijn betrekkingen met Zuid- en Noord-Korea en Japan en als stok achter de deur tegen China en Rusland. Met de druk vanuit Japan om de VS uit Okinawa te werken, blijft Korea een centrale rol spelen voor de Amerikaanse dominantie in de regio. Bovendien, wanneer we de zaak bekijken in het licht van de uitspraken van Cheney/Rumsfeld en andere uitspraken in het kader van een ‘New American Century’ en de ‘Clash of Civilizations’, waarin men de bereidheid uitspreekt om simultaan verschillende oorlogen te voeren ter bescherming van de Westerse cultuur tegen de islam en vervolgens in Azië, dan is het wel duidelijk dat er meer aan de hand is dan ons wordt verteld.

top

K. De functie van de vrouw

De meeste tijd brachten we door in gezelschap van mannen. We waren nieuwsgierig naar de Opperste Assemblee en men toonde ons foto’s. Er waren weinig vrouwen op te zien. Er bestaat een groot respect voor vrouwen en men vindt over het algemeen wel dat ze voor ieder werk capabel zijn. Maar of dit zich vertaalt in een cultureel paternalisme blijft onduidelijk. De kleding van de vrouw is conservatief en zij worden niet tot objecten gemaakt als in het Westen. We hebben zeker een aantal assertieve dames ontmoet als gids die de positie van hun land goed konden verwoorden. Maar onze diners met juristen waren mannenaangelegenheden. Bovendien gingen onze gidsen of gastvrouwen over het algemeen in de traditionele klederdracht van organza in tegenstelling tot vrouwen in andere beroepen. De Noord-Koreanen hebben voorgesteld dat wij volgend jaar een delegatie sturen van vrouwelijke juristen en verzekerden ons dat zij er voor zullen zorgen dat die delegatie vrouwelijke juristen en rechters te spreken zou krijgen.

top

X. Oorlog en Vrede

Het leger van de VS het uitgerekend dat een nieuwe Koreaanse Oorlog zou kunnen leiden tot 1 miljoen doden waaronder 80-100.000 Amerikanen. Hij zou 100 miljard dollar gaan kosten en een schade opleveren van 1 triljoen dollar. Daarom is oorlog niet geschikt als een beschaafde oplossing. Toch geven de VS 20-30 miljoen dollar per jaar uit voor het leger en de bewapening in Zuid-Korea. De delegatie zou het beter vinden als dit geld besteed werd aan gezondheidszorg in de VS zelf of aan iets anders waar de mensen wat aan hebben.

Het hoofdbeginsel van de Noord-Koreaanse politiek is het bereiken van een niet-aanvalsverdrag en een vredesverdrag met de VS. De Noord-Koreanen bleven ons verzekeren dat zij niemand willen aanvallen of beschadigen of oorlog willen voeren met wie dan ook. Zij hebben echter goed gezien wat er is gebeurd met Joegoslavië, Afghanistan en Irak en zij blijven daarvan liever verschoond. Het is zeker dat een aanval van de VS op zwaar verzet zal stuiten en dat het land zich lang en heftig zal weren.

De DVRK is er niet duidelijk over of ze nu een kernwapen heeft of niet. Zij spreken van een ‘nucleaire afschrikkingsmacht’. Eén officier zei dat zij dergelijke wapens niet bezitten en weer anderen zeiden van wel. We moeten er dus van uitgaan dat er een nucleaire afschrikkingsmacht is, hoewel het bluf kan zijn om de VS op een afstand te houden.

Het gaat er evenwel niet om of de DVRK zulke wapens heeft, maar of de VS met hun kernwapens op het Koreaanse schiereiland, met Noord-Korea wil werken aan een vredesverdrag. Het kat en muisspel van hebben ze wel of hebben ze niet dient draait alleen maar om de brei. De Noord-Koreanen die we gesproken hebben willen vrede en zij geven op zich niets om kernwapens als het zonder kan. Maar in een tijd van ‘regime change’ in Irak, van de ‘preventieve oorlog’ en de inspanningen van de VS om minikernwapens te maken en de lak die de VS hebben aan internationale verdragen, is het niet raar als de DVRK de nucleaire kaart trekt. De tragisch dat het Amerikaanse volk niet in bij machte is zijn leiders op te dragen iedere weg naar dialoog en vrede te banen die maar mogelijk is alvorens nog maar te denken aan agressie en eens op te houden met het verkopen van allerlei smoezen om de militarisering van het Koreaanse schiereiland vol te houden.

top

XI. Laatste bedenkingen en toekomstplannen

Er zijn vele redenen aan te voeren voor internationale delegaties als de onze.

  1. We kunnen getuigen zijn voor de vrede en zien wat er aan de hand is in een ander land.
  2. We kunnen berichten over brengen van vrede en vriendschap naar landen die door onze politiek worden bedreigd.
  3. We kunnen informatie mee terug nemen naar ons land zodat de mensen beter begrijpen wat er aan de hand is.

We hebben alle drie die taken op ons genomen en we gaan er mee door. Het bovenstaand verslag is een poging om onze indrukken met u te delen.

We bereiden nu drie delegaties voor voor het jaar 2004 en hebben de DVRK uitgenodigd voor de conventie van de National Lawyers Guild in oktober 2004. Eén van de delegaties zal zich met name bezighouden met vrouwenzaken en aansluitend gaan naar een regionale conferentie van progressieve juristen in Zuid-Korea.

Wat betreft vredesboodschappen hebben we elke gelegenheid te baat genomen. Congreslid Dennis Kucinich verzocht de delegatie een boodschap aan Kim Jong Il over te brengen, waarin hij zegt dat “er iemand president wil worden die hem niet zal demoniseren, echt gelooft in vrede tussen onze landen en wil stoppen met alle retoriek.” Te Myohyang lieten wij een geschreven boodschap achter zichtbaar voor alle bezoekers die onmiddellijk in het Koreaans werd vertaald:

Aan het volk van de DVRK,

Dank u voor de vele inspirerende momenten op onze reis naar Mount Myohyang en de rest van uw land. Wij binden ons op het hart om, nu we teruggaan naar de VS en Canada, te werken voor Vrede, Vriendschap en een positieve toekomst voor onze landen en heel onze wereld.

De USA/CANADA NLG Peace Delegation October 2003

Als we mensen tegenkwamen in parken of op vergaderingen, of zelfs soldaten langs de demarcatielijn, dan lieten we hen weten dat er miljoenen Amerikanen zien die een vreedzaam naast elkaar bestaan met de DVRK ondersteunen. Net als de Amerikanen voor ons vertrek, hopen de Koreanen dat onze reis iets kan doen aan de oplossing van dit conflict.

Toen we vertrokken lieten we voor onze gastheren en de regering een boodschap achter waarin we dankzegden voor de warme gastvrijheid en verklaarden wij:

We gaan terug naar America en Canada om deel te nemen aan de strijd voor stopzetting van de agressie van de VS, voor volledige diplomatieke relaties en voor de verwijdering van VS-troepen uit Korea, waardoor de Koreanen de vrijheid zullen krijgen om zich vreedzaam te herenigen.

Wat betreft kernwapens geloven we dat beide kanten alle massavernietigingswapens zouden moeten vernietigen en vreedzame verhoudingen voor de wereld moeten vormen gebaseerd op wederzijds respect, begrip en op de beginselen van het internationaal recht.

Sinds we terugzijn hebben we opgetreden voor tv er radio, hebben artikelen geschreven en conferenties gehouden voor de pers, op scholen en in vergaderingen. We hebben gesproken met presidentskandidaten en mobiliseren voor toekomstige vredesacties. In de eerste weken hebben we lezingen gehouden in Toronto, New Hampshire, Boston, Albuquerque, Los Angeles en Minneapolis.

De avond voor ons vertrek liep een van de delegatieleden de Congolese diplomaten tegen het lijf die gelijk met ons het land was binnengekomen. Hij vroeg hen naar hun ervaringen. Ze waren geschokt, zeiden zij, omdat alles wat ze ooit gehoord hadden over Noord-Korea, al de negatieve propaganda, vals was. Zij voegden er aan toe dat de meeste Afrikanen er slechts van kunnen dromen te leven als het volk van Noord-Korea. Ze zeiden nogmaals geschokt te zijn en dat zij dat thuis zeker zouden vertellen. We zijn stuk voor stuk onmisbaar om het woord te verspreiden.

Op de laatste avond en in het vliegtuig terug ontmoetten we een Schotse zakenman uit Edingburgh die enthousiast was over het land en hoopte voet aan de grond te krijgen, een Britse journalist die lesgeeft webtechnieken leert aan studenten journalistiek en een verpleegkundige uit Finland die daar drie jaar had gewerkt. Allen waren positief gestemd over het land, niemand wild oorlog en allemaal hoopten ze dat Amerika de waarheid zal begrijpen. Wij zijn het van harte met hen eens.

De mensen moeten het hele verhaal over Korea te horen krijgen en de rol van onze regering bij het instandhouden van onbalans en conflict. Juristen, gemeenschapsgroepen, vredesactivisten en alle burgers moeten actie ondernemen om de regering van de VS te verhinderen een succesvolle propaganda campagne te voeren voor een aanval tegen Noord-Korea. Het Amerikaanse volk is grandioos om de tuin geleid. Er staat te veel op het spel om dat nog eens te laten gebeuren. Als we een ding geleerd hebben in de DVRK dat belangrijk is voor de internationale verhoudingen, dan is het dit wel: hoe brede de communicatie, het gestand doen van beloften gedaan bij onderhandelingen en een sterke wil tot vrede de wereld kunnen redden van een —letterlijk— donkere nucleaire toekomst. Ervaring en waarheid bevrijden ons van oorlogsdreiging. Onze reis naar Noord-Korea, dit verslag en ons duurzame project zijn slechts kleine bijdragen aan onze bevrijding.

Ingestuurd door de ‘2003 NLG Korea Peace Project Delegation’

Neil Berman
Christopher Black
Peter Erlinder
Jennie Lusk
Eric Sirotkin

Onze website is www.nlg.org.

top